Январдаги об-ҳаво аномалиялари | Сибирда ва Европада нималар бўляпди?

Иқлим офатлари ҳақидаги видеолар остида ёзилган комментарийларда, томошабинлар улар шиддат билан ортиб бораётганини қайд этишяпди. Дарҳақиқат, буни кўриш учун энди эксперт бўлиш шарт эмас. 2025 йилнинг январь ойи вазият зўрайганини яна бир бор тасдиқлади. Буларнинг барчасини кўриб турган одамлар ўзларини ожиз ҳис қилишяпди. Улар ҳеч нимани ўзгартириб бўлмайди деб ўйлашяпди. Лекин бу ундай эмас. Бизда ҳали ҳам чиқиш йўли бор ва биз бу ҳақида 22-28 январь кунлари содир бўлган офатлар ҳақидаги хафталик обзоримизда гапириб берамиз.

«Эовин» и «Эрминия» бўронлари

Кучли «Эовин» бўрони Ирландия ва Буюк Британиянинг шимолий минтақаларига келиб уриб, мисли кўрилмаган кўламдаги вайронагарчиликларни келтириб чиқарди ва миллионлаб одамларни электрсиз қолдирди. Ирландияда бутун кузатувлар тарихида энг юқори тезликдаги шамоллар қайд этилди, тўлқинларнинг баландлиги эса 20 метрга етди. «Эовин» бўрони ўта хавфли ва мисли кўрилмаган кучланиш тезлигини намойиш қилди. Унинг кетидан Европага «Эрминия» бўрони келди ва Португалия, Испания, Франция, Буюк Британия ва Ирландияга таъсир қилди. У ўзи билан ҳалокатли тўлқинларни, кучли шамолларни, ёмғирларни ва тошқинларни олиб келди. «Эовин» бўронидан ҳали тикланмаган Франция ва Буюк Британия айниқса катта зарар кўрди.

Буюк Британия ва Янги Зеландияда торнадо

Буюк Британиянинг Корнуэлл графлигида IF2 тоифали торнадо юзага келиб, жиддий вайронагарчиликларни келтириб чиқарди. Янги Зеландияда ҳам кучли торнадо содир бўлиб, ўнлаб биноларга зарар етказди. Кўп одамлар жиддий жароҳатлар олди.

Россияда аномал об-ҳаво

Дунёнинг энг совуқ шаҳарларидан бири бўлган Якутскда, 2025 йилнинг январь ойида об-ҳаво аномал илиқ бўлиб, иқлим меъёридан 24 даражага юқори бўлди. Маҳаллий аҳоли вербанинг гуллаганини ва қайинлардаги шодаларнинг бўртиб чиққанини кўришди. Шу вақтнинг ўзида, Ёқутистоннинг шимолидаги Тикси қишлоғида бир неча кун тўхтовсиз равишда бўронли шамол эсди, қўшни Биковский қишлоғида эса довул кўп қаватли уйнинг томини учириб кетди. Жанубий Сибирда аномал иссиқдан кейин кескин совуқ тушди, баъзи жойларда ҳарорат бир кунда 20 даражадан кўпга тушди ва жуда кучли шамол эсди.

Америка Қўшма Штатларидаги ёнғин ва Бразилиядаги тошқин

Калифорнияда «Хьюз» номли йирик ўрмон ёнғини бошланиб, тезда 4 000 гектардан зиёд майдонни қамраб олди. 54 000 киши эвакуация ҳақида кўрсатмалар олди. Ҳайрият, ёмғирлар сабабли ёнғинни назорат олишга муваффақ бўлишди, аммо ёғган ёмғирлар сел ва кўчкилар кўринишидаги янги хавфларни келтириб чиқарди.

Бразилияда икки кун кетма-кет кучли бўронлар, шиддатли ёмғирлар ва шамоллар авжига чиқди. Сан-Паулу шаҳрида бир неча соат ичида жуда кўп ёғингарчилик ёғиб, жиддий тошқинларга ва вайронагарчиликларга сабаб бўлди. Кўчалар бир неча дақиқада сув остида қолди. Машиналарни шиддатли оқимлар ювиб кетди, айрим йўлларда минглаб автомобиллардан иборат тирбандликлар юзага келди. Метро ҳаракати издан чиқди.

Ҳаддан ташқари қизиб кетган океанда тўпланган энергия, табиий офатлар кучини оширябди ва бу инкор қилиб бўлмайдиган факт. Биз аввалги видеоларда океан қизишининг сабаблари ҳақида бир неча бор гапирган эдик. Батафсил маълумотни «Иқлим инқирози ва океанларнинг ифлосланиши: глобал муаммолар ва ечимлар» ҳужжатли фильмда кўришингиз мумкин.

Энди эса биз бу муаммонинг ечимига эътибор қаратамиз. Океаннинг пластик билан ифлосланиши унинг иссиқлик ўтказувчанлигини ўзгартирган ва сайёранинг қаъридан кўтарилаётган иссиқликни атмосфера орқали космосга чиқариш қобилиятини бузган. Океанни пластикдан, ҳатто унинг энг кичик фракцияси бўлган микро- ва нанопластикдан тозалаб, биз унга сайёрамизнинг кондиционери функциясини қайтарамиз. Ушбу вазифани ҳал қилиш учун атмосфера суви генераторлари технологияси таклиф этиляпди. Мазкур қурилмалар сувни тўғридан-тўғри ҳаводан олиб, уни микропластик ва бошқа ифлослантирувчи моддалардан тозалайди.

Агар биз ушбу технологияни бутун дунё бўйлаб қўлласак, у нафақат бўронларнинг, қурғоқчиликларнинг, ҳарорат сакрашларининг ва бошқа офатларнинг кучини камайтиради, балки табиий циклни тиклайди, ҳамда сув муаммосини ҳал қилади. Бунинг натижалар 2-3 йил ичида кўринади.