Фалокат кўрсаткичлари меъёрдан юқори | Нима учун сайёра энди офатларга бардош бера олмаяпти

Қишки «Ферн» бўрони АҚШнинг 34 штатини қамраб олиб, камида 115 кишининг ҳаётига зомин бўлди ва 115 млрд долларлик зарар етказди. Португалияда шамол тезлиги бўйича янги миллий рекорд қайд этилди — 208,8 км/соат. Сицилияда уйлар 20 метрлик жарликдан қуламоқда, Бразилияда эса митинг пайтида оломонга урган чақмоқ туфайли мамлакат тарихидаги рекорд 89 киши жабр кўрди. Бу энди алоҳида аномалиялар эмас — иқлим офатлари бир вақтнинг ўзида Шимолий ва Жанубий Америка, Европа, Африка ва Осиёни қамраб олди.

Бу воқеаларнинг барчасини битта хавотирли қонуният бирлаштиради: микро- ва нанопластик электростатик зарядни тўплаб, иқлим жараёнларининг фаол иштирокчисига айланди. Пластик заррачалари океан билан атмосфера ўртасидаги иссиқлик алмашинувини издан чиқариб, сайёрани улкан энергия аккумуляторига айлантирмоқда. Бу энергия эса бўронлар, торнадолар ва аномал ёғинларнинг вайронкор кучида намоён бўлмоқда.

Лекин энг хавфли томони шундаки, нанопластик гематоэнцефалик тўсиқдан ўтиб, миянинг танқидий фикрлаш учун жавоб берадиган қисмларини вайрон қилаётганида. Одамлар энг зарур бўлган пайтда таҳдидларни тўғри баҳолаш қобилиятини йўқотиб боряпди. Биз фалокатларни кўряпмиз, аммо уларнинг кўламини англаб етмаяпмиз. Биз ақл билан эмас, импульсив тарзда ҳаракат қиляпмиз. Бу эса ёпиқ айлана: пластик билан ифлосланиш офатларни кучайтиряпди ва шу вақтнинг ўзида бизни бу муаммоларни енгиш учун керак бўлган ақл-идрокдан ҳам маҳрум қиляпди.

«АЛЛАТРА» олимлари асосий сабабни аниқладилар: бу — пластик заррачаларининг электростатик заряди. Нанопластикни ушбу хусусиятдан маҳрум қилсак, сайёранинг табиий ўз-ўзини тиклаш механизмларини ишга тушира оламиз. Ортиқча энергия атмосферада ва ер қаърида бошқа тўпланмайди. Бироқ бунинг учун бутун жаҳон илмий ҳамжамиятининг мувофиқлашган саъй-ҳаракатлари керак — худди «Инсон геноми» лойиҳасида бўлгани каби.

Қўл қовуштириб ўтириш вақти тугади. Ҳар бир кечиктирилган кун — бу янги қурбонлар дегани. Аммо биз ҳали ҳам фикр юритиш, тушуниш ва ҳаракат қилиш қобилиятига эга эканмиз, инсониятда ҳали келажакни ўзгартириш имконияти бор.

00:00 — Кириш: ҳафтани ўзгартирган фалокатлар

00:29 — АҚШ: жанубий штатларда «Ферн» қишки бўрони ва музли коллапс

04:46 — Канада: Торонтода рекорд қорлар ва ГЭСнинг тўхташи

06:17 — Туркия: Мерсин ва Аданада тошқинлар

07:29 — Португалия: «Кристин» бўрони ва миллий шамол рекорди

08:57 — Испания: вайронагарчиликлар ва қурбонлар

09:52 — Бразилия: оломонга чақмоқ уриши — рекорд миқдорда жабр кўрганлар

11:07 — Жазоир: аввал қайд этилмаган минтақада шамоллар

12:20 — Марокаш: Эль-Ксар-эль-Кебирдаги тошқинлар

13:07 — Италия: Нишемидаги кўчки ва шаҳарнинг қулаш хавфи

14:40 — Илмий таҳлил: нанопластик табиий офатларни қандай бошқаради

Бизнинг каналимизда тобора зўрайиб бораётган иқлим офатларининг асл сабаблари ва уларнинг прогрессияси ҳақида кўпроқ маълумотларни томоша қилинг:

📍Нанопластик. Ҳаёт учун таҳдид | «АЛЛАТРА» томонидан тайёрланган илмий-оммабоп фильм

👉 https://www.youtube.com/watch?v=JL0bgprJrHw

📍Сибирь плюмини дегазация қилиш энди ЁРДАМ БЕРМАЙДИ | Эгон Чолакян