2024 йил, ноябрь: Дунёни даҳшатга солаётган бўронлар, рекордлар ва иқлим хаоси!

Шимолий ярим шарда қиш энди бошланаётганига қарамай, мавсумий об-ҳаво ҳодисалари ўз кучи ва кўлами билан барча рекордларни янгилаяпди. Сизнинг эътиборингизга 20-26 ноябрь кунлари содир бўлган офатларнинг ҳафталик обзорини ҳавола қиламиз.

Ушбу ҳафтада содир бўлган ҳар бир иқлим ҳодисаси — эски метеорологик меъёрлар учун ҳукм.

Францияда «Каэтано» бўрони рекорд даражадаги қорларга ва совуқларга сабаб бўлди. Парижда ярим аср давомида кузатилмаган қорлар Эйфель минорасини меҳмонлар учун ёпиб қўйди. Бошқа минтақаларга эса кучли шамоллар ва совуқлар келиб урди.

Германияда ва Швейцарияда аср рекордларини янгилаган қор бўронлари қайд этилганидан сўнг, ноябрь ойида ҳаво ҳарорати кескин +22°C даражагача исиди.

«Берт» бўрони ҳимоя тўсиқларини бузиб, шаҳарларни сув остида қолдирди ва кўплаб электр узилишларга сабаб бўлди. Кучли шамоллар инфратузилмаларни вайрон қилди, минглаб одамларни бошпанасиз қолди. Бўрон авиа- ва темир йўл қатновида кенг кўламли узилишларга олиб келди.

Туркиянинг жануби-шарқидаги қор бўрони транспорт коллапсини келтириб чиқарди. АҚШ ва Канадада «бомба-циклони» рекорд шамолларни ва ёғингарчиликларни олиб келиб, кенг кўламли электр узилишларига ва вайронагарчиликларга сабаб бўлди.

Рейкьянес ярим оролида янги вулқон отилиши содир бўлди. Отилишнинг тўсатдан содир бўлиши мутахассисларда хавотир уйғотди, чунки бу сафар вулқон отилишидан аввал одатдагидай сейсмик фаолликнинг ортиши рўй бермади.

Авваллари одатий мавсумий ритмларга бўйсуниб келган табиат ҳодисалари тобора беқарарлашиб боряпди. Атмосфера тартибсиз ва олдиндан айтиб бўлмайдиган бўлиб боряпди.

Шу ўринда савол юзага келяпди: бундай қўрқинчли жараёнлар ортида нималар турибди ва нима учун табиат бундай экстремал ҳолатларни намоён қиляпти?

Мустақил олимлар томонидан кўп йиллар давомида олиб борилган тадқиқотлар иқлим хаосининг кутилмаган сабабини очиб берди. Унинг манбаи — океан ва замонавий иқлим моделлари диққатидан четда қолган сирли Х омили.

CОР16 конференцияси доирасида ушбу тадқиқот ҳақида «Иқлим инқирози ва океанларнинг ифлосланиши: глобал муаммолар ва ечимлар» номли ҳужжатли фильмнинг премьераси бўлиб ўтди. Ушбу фильмда иқлим тизимини барқарорлаштиришга қодир инновацион ёндашув ҳам тақдим этилди.