Қандай қилиб нанопластик оддий момақалдироқни ҳалокатли таҳдидга айлантирди?

Ҳиндистондаги аномал иссиқ ўрнини Бангалорда йирик дўл ёғиши билан кечган кучли момақалдироқ бўрони эгаллади, айни шу вақтда Бразилия рекорд даражадаги совуқ ва ғайриоддий ёғингарчиликни бошдан кечирди. Покистондаги чанг бўронлари ва ҳалокатли чақмоқлар, шунингдек Хитойдаги тош кўчишлари глобал беқарорлик манзарасини тўлдирди, Европада эса арктика фронти Болгарияга қор олиб келиб, Родоп тоғларида кўчкини келтириб чиқарди.

Бундай экстремал ҳодисаларнинг бир вақтда содир бўлиши сайёра терморегуляциясида тизимли ўзгаришлар юз бераётганини далолат беради. Ер қаъри, океан ва атмосфера ўртасидаги иссиқлик алмашинуви мувозанатининг бузилиши ортиқча энергия тўпланишига ва натижада аномал момақалдироқ фаоллигига олиб келмоқда.

Бироқ момақалдироқ ҳалигача кўп ҳолатларда тўлақонли иқлим хавфи сифатида қабул қилинмайди. Бугун атмосферадаги электр энергия миқдори шиддат билан ортиб бормоқда: электрет эффектига эга нанопластик атмосфера конденсатори вазифасини бажариб, электр зарядини тўплайди ва ушлаб туради, бу эса булутларнинг электрланишини кучайтиради. Натижада чақмоқлар янада кучайиб, одатда кузатилмайдиган ҳудудларда ҳам пайдо бўлмоқда ва уларнинг уриш частотаси ортиб бормоқда. Шунинг учун ҳозирги шароитда момақалдироққа ёмғирли куннинг оддий бир қисми сифатида эмас, балки жиддий хавф туғдириши мумкин бўлган табиий ҳодиса сифатида қараш зарур.

Хавфсизлик фалокат аллақачон содир бўлганида эмас, балки инсон хавфни ўз вақтида англаб, тўғри ҳаракат қилганида бошланади. Мавжуд вазиятни англаб етиш учун ушбу жараёнлар физикасини тушуниш муҳим аҳамиятга эга. Ўзгаришлар ҳар бир инсонга дахлдор ва сайёрани ўрганишга илмий ёндашув жамият учун устувор вазифага айланмоқда.

00:00 Кириш

00:25 Болгария: Арктика фронти ва Родопдаги кўчки

02:13 Бразилия: Риу-Гранди-ду-Сулда аномал совуқлар ва бўронлар, Пернамбуку ва Параибада кўчкилар ва тошқинлар

06:10 Хитой: Гуансида тош қулаши

07:40 Вьетнам: ёмғирлар мавсумидан олдин бошланган бўронлар

08:54 Ҳиндистон: экстремал жазирама ва кучли момақалдироқлар

01:50 Покистон: чанг бўронлари ва чақмоқлар

13:10 Хулосалар: момақалдироқ фаоллиги ва нанопластикнинг ўрни

Тобора зўрайиб бораётган иқлим офатларнинг асл сабаблари ҳақида кўпроқ маълумотларни бизнинг каналимизда томоша қилинг:

📍Нанопластик. Ҳаёт учун таҳдид | «АЛЛАТРА» томонидан тайёрланган илмий-оммабоп фильми:

👉https://www.youtube.com/watch?v=JL0bgprJrHw

📍Нима учун океан шунчалар тез исимоқда? | Доктор Эгон Чолакян: