Иқлим офатлари ва океан | Биз назардан четда қолдирган боғлиқлик

6 соат ичида ёғган йиллик ёғингарчилик меъёри, бир вақтнинг ўзида бир нечта қитъаларда содир бўлган аномал жала ёмғирлари, бир ой ичида 6 та тайфун. Бу офатларни бирлаштирадиган нарса нима ?

Жавоб деярли ҳеч ким қидирмайдиган жойда — Жаҳон океанининг тубида. Келинг, 13-19 ноябрда содир бўлган иқлим офатларининг ҳафталик обзорида кўриб чиқамиз.

Аномал миқдордаги ёғингарчиликнинг, тропик бўронларнинг мисли кўрилмаган кучи ва ноодатий хатти-ҳаракатларининг сабаби ҳаддан ташқари қизиб бораётган Жаҳон океани эканлиги энди ҳеч кимга сир эмас.

2023 йил океан юзидаги ҳарорат барча рекордларни янгилаган бўлса, 2024 йилнинг кўрсаткичлари ушбу кўрсаткичлардан ҳам ошиб тушди. Бундан ташқари, сўнгги 30 йил ичида океаннинг исиш темпи 450% га ошди ва нима учун бундай бўлаётгани жиддий ташвишларни ва саволларни келтириб чиқаряпти.

Тадқиқотлар шунингдек, сўнгги 60 йил ичида океаннинг ўртача чуқурлиги аввалги 10 минг йилга нисбатан 15 маротаба тезроқ исишни бошлаганини ҳам кўрсатди. Бу жуда катта энергияни талаб қилади. Аммо бундай чуқурликда у қаердан пайдо бўлади, ахир қуёш энергияси у ерга етиб бормайди?

Олимларнинг тахминларига кўра, океан тубидаги 10 миллиондан зиёд вулқонлар, ёриқлар ва гидротермал булоқлари иссиқлик манбалари бўлиши мумкин.

Океаннинг пластик билан ифлосланиши яна бир муаммога айланди. Пластик оролларнинг майдони аллақачон АҚШ ва Австралиянинг умумий майдонига тенг. Пластик парчаланганда сувнинг иссиқлик ўтказувчанлигини бузади ва натижада океан сайёрани самарали совутиш қобилиятини йўқотади.

Баъзи олимларнинг фикрича, агар океан билан боғлиқ вазият ўзгармаса, катаклизмлар ер юзидаги ҳаётни йўқ қилади. Сайёрага яхши ишлайдиган совутиш тизими керак.

COP16 конференциясида «АЛЛАТРА» халқаро ижтимоий ҳаракатининг кўнгиллилари томонидан тақдим этилган «Иқлим инқирози ва океанларнинг ифлосланиши: глобал муаммолар ва ечимлар» ҳужжатли фильми ушбу муаммони батафсил ёритиб, унинг амалий ечимини тақдим этади.

Бу нафақат бутун сайёрадаги иқлим офатларининг частотаси ва кучини камайтиради, балки ҳар биримизни истаган миқдорда тоза ичимлик суви билан ҳам таъминлайди.